Dzogchen & Mahamudra Pith Instructions

A Lamp to Dispel Darkness – An Instruction that Points Directly to the Very Essence of Mind – by Mipham Jampal Dorje

༄༅། །རྟོགས་ལྡན་རྒན་པོ་རྣམས་ཀྱི་ལུགས་སེམས་ངོ་མཛུབ་ཚུགས་ཀྱི་གདམས་པ་
མུན་སེལ་སྒྲོན་མེ་བཞུགས། །
A Lamp to Dispel Darkness
An Instruction that Points Directly to the Very
Essence of Mind
In the Tradition of ‘the Old Realized Ones’
by Mipham Jampal Dorje
བླ་མ་དང་འཇམ་དཔལ་ཡེ་ཤེས་སེམས་དཔའ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཐོས་བསམ་སྦྱངས་པ་རྒྱ་ཆེར་མི་དགོས་པར། །མན་ངག་
ལུགས་ཀྱི་སེམས་ངོ་སྐྱོངས་བ་ཡིས། །གྲོང་སྔགས་ཕལ་མོ་ཆེ་ཞིག་ཚེགས་ཆུང་ངུའི། །རིག་འཛིན་ས་ལ་གཤེགས་ཏེ་ཟབ་ལམ་
མཐུ། །
The Homage
Homage to the Lama, inseparable from Mañjuśrī, the
embodiment of wisdom!
Without having to study, contemplate, or train to any
great degree,
Simply by maintaining recognition of the very nature of
mind according to the approach of the pith instructions,
Any ordinary village yogi can, without too much
difficulty,
Reach the level of a vidyādhara: such is the power of this
profound path.
དེ་ཡང་རང་གི་སེམས་འདི་རང་བབས་སུ་ཅི་ཡང་མི་བསམ་པར་བཞག་ནས་དེའི་ངང་དུ་དྲན་པའི་རྒྱུན་
བསྐྱང་བ་དེའི་ཚེ་བཏང་སྙོམས་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་ཤེས་པ་མུན་ནག་ཐོམ་མེ་བ་ཞིག་འབྱུང༌། དེ་ལ་འདི་

ཤེས་དེ་ཤེས་ཀྱི་ལྷག་མཐོང་གང་ཡང་མ་སྐྱེས་པའི་ཚེ་ན་དེའི་ཆ་ནས་བླ་མ་དག་གིས་མ་རིག་པར་མིང་
འདོགས་པར་འདུག །
The Instruction that Cracks Open the Egg-shell of Ignorance
When you leave your mind in a state of natural rest,
without thinking any particular thought, and at the
same time maintain some kind of mindfulness, you can
experience a state of vacant, neutral, apathetic
indifference, called “lungmaten”, (a ‘no-man’s land’),
where your consciousness is dull and blank.

In this, there is not any of the clear insight
of vipaśyanā, which discerns things precisely, and so
the masters call it marigpa (“non-recognition,
ignorance, unknowing”).
དེ་ལ་འདི་འདྲ་འདི་ཡིན་གྱི་ངོས་བཟུང་སྨྲ་མ་ཤེས་པའི་ཆ་ནས་ལུང་མ་བསྟན་ཞེས་མིང་བཏག །ཅི་ལ་
གནས་དང་ཅི་བསམ་པ་སྨྲར་མེད་པས་ཐ་མལ་བཏང་སྙོམས་ཞེས་བཏགས་ཏེ། ཡིན་ནི་ཀུན་གཞིའི་ངང་
དུ་ཐ་མལ་རང་གར་བསྡད་པ་ཡིན།
Since you cannot define it and say “This is what it’s
like”, or “This is it!” such a state is
called lungmaten (“undecided, indeterminate”). And
since you can not say what kind of state it is you are
resting in, or what your mind is thinking, it is also
called tha mal tang nyom (“an ordinary state of
apathetic indifference”). In fact, you are stuck in an
ordinary state within the ālaya.
བཞག་ཐབས་དེ་འདྲ་བ་ལ་བརྟེན་ནས་མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་བསྐྱེད་དགོས་ཀྱང༌། རང་ངོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་
ཤར་བ་དེ་འདྲ་བསྒོམ་གྱི་དངོས་གཞི་མ་ཡིན་ཏེ།
You need to use such a means of resting the mind, as a
stepping stone, so as to give rise to the nonconceptual
state of primordial wisdom. However, if
there is not the self-recognition of primordial wisdom
which is our rigpa, then it cannot count as the main
(meditation) practice of Dzogchen.
ཀུན་སྨོན་ལས། ཅི་ཡང་དྲན་མེད་ཐོམ་མེ་བ༔ དེ་ཀ་མ་རིག་འཁྲུལ་པའི་རྒྱུ༔ ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་
ནོ། །དེ་ལྟར་ཅི་ཡང་མ་དྲན་མ་འགྱུས་པའི་ཤེས་པ་ཐོམ་མེ་བ་དེ་འདྲ་སེམས་ཀྱིས་མྱོང་བས་ན་དེ་འདྲའི་
དོན་ཤེས་མཁན་དང་མི་བསམ་པར་འདུག་མཁན་ཁོ་རང་ལ་བབས་ཀྱིས་བལྟས་པས་འགྱུ་དྲན་བྲལ་བའི་
རིག་པ་ཕྱི་ནང་མེད་པ་ཟང་ཐལ་ལེ་བ་ནམ་མཁའ་དྭངས་པ་ལྟ་བུ།
As The Aspiration Prayer of Samantabhadra says:
A blank state, devoid of any thought whatsoever—
That is marigpa, the cause of delusion.

Therefore, when mind experiences this kind of dull
state that lacks any thought or mental activity, by
allowing your attention to turn naturally and gently
towards the one who is aware of this state—the one
who is not thinking—you discover the pure awareness
of rigpa, free of any movement of thought, beyond
any notion of outside or inside, unimpeded and open,
like the clear sky.
མྱོང་བྱ་མྱོང་བྱེད་གཉིས་མེད་ཀྱང་རང་གི་རང་བཞིན་རང་གི་ཁོ་ཐག་ཆོད་ནས་འདི་ལས་གཞན་ཅི་ཡང་
མི་འདུག་སྙམ་པ་བྱུང་ན་དེ་ལ་བསམ་བརྗོད་ཀྱིས་འདི་འདྲ་ཞེས་སྨྲར་མེད་པས་མཐའ་བྲལ་བརྗོད་བྲལ་
གཉུག་མའི་འོད་གསལ་དང་རིག་པ་ཞེས་བཏག་ཆོག་སྟེ་རང་ངོ་འཕྲོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤར་བས་དམུ་ཐོམ་
མེ་བའི་མུན་པ་དྭངས་ཏེ་ནམ་ལང་པས་ཁྱིམ་ནང་མཐོང་བ་ལྟར་རང་གི་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་ལ་ངེས་ཤེས་
སྐྱེས་པས་སོ། །འདི་ལ་མ་རིག་སྒོང་ངའི་སྦུབས་འབྱེད་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱའོ། །
Although there is no dualistic separation here between
an experience and an experiencer, still the mind is
certain about its own true nature, and there is a sense
that, “There is nothing whatsoever beyond this.”
When this occurs, because you can not conceptualize
it or express it in words, it is acceptable to apply such
terms as: “free from all extremes”, “beyond
description”, “the fundamental state of clear light”
and “the pure awareness of rigpa.”

As the wisdom of recognizing your own true nature
dawns, it clears away the blinding darkness of
confusion, and, just as you can see clearly the inside
of your home once the sun has risen, you gain
confident certainty in the true nature of your mind.
This was ‘the instruction (mengak) for cracking open
the egg-shell of ignorance (marigpa).

དེ་ལྟར་རྟོགས་ཚེ་ཆོས་ཉིད་དེ་ལྟ་བུའི་རང་བཞིན་བབས་ཀྱིས་ཡེ་ནས་གནས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་གྱིས་འདུས་མ་
བྱས་པ་དང་དུས་གསུམ་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཡིན་པར་ཤེས་ཤིང་དེ་ལས་གཞན་དུ་གྱུར་པའི་སེམས་ཞེས་
བྱ་བ་རྡུལ་ཙམ་ཡང་ཡོད་པར་མ་དམིགས་སོ། །
The Instruction for Cutting through the Web
of Saṃsāric Existence

When you gain this kind of realization, you understand
that this nature of reality has always been this way,
timelessly, that it is not created by any causes or
conditions, and that it never undergoes any kind of
transition or change in the past, present or future.

At the same time, you can not find even the tiniest
fraction of something called “mind” that is separate
from this nature.
སྔ་མ་མུན་ཐོམ་མེ་བ་དེ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་ཅི་ཡང་བརྗོད་མ་ཤེས་པས་ཁོ་ཐག་མ་ཆོད་པ་ཡིན་
ལ། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བརྗོད་དུ་མེད་ཀྱང་བརྗོད་མེད་ཀྱི་དོན་ལ་ཐེ་ཚོམ་པའི་ཁོ་ཐག་ཆོད་པ་ཡིན་པས་
མིག་མེད་མིག་ལྡན་ལྟར་འདི་གཉིས་ཀྱི་བརྗོད་དུ་མེད་ཚུལ་ཁྱད་ཆེ་བས་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དབྱེ་བ་
ཡང་འདིར་གནད་འདུས་སོ། །
You could also say that the state of mental blankness
we looked at earlier is indescribable, but it lacks
decisiveness, since you are completely unable to
describe it in any way. Rigpa, on the other hand, is in
essence indescribable, but at the same time it has a
decisive quality that cuts through any doubt about
what is indescribable.

So there is a huge difference between these two kinds
of indescribability, like the difference between
blindness and perfect vision.

This covers the crucial point of distinguishing between
the ālaya and the dharmakāya.
དེས་ན་ཐ་མལ་གྱི་ཤེས་པ་ཞེས་པ་དང་ཡིད་ལ་མི་བྱེད་པ་དང་བརྗོད་པ་བྲལ་སོགས་ལ་ཡང་དག་ཡིན་
མིན་གཉིས་ཡོད་པས་སྒྲ་མཐུན་དོན་འཕགས་ཀྱི་གནད་ངེས་པར་བྱས་ན་ཟབ་མོའི་ཆོས་ཀྱི་དགོངས་
ཉམས་རྙེད་པར་འགྱུར་རོ། །
Therefore, because terms like ‘ordinary mind’,
‘mental nondoing’, ‘inexpressible’ and so on are used
in two different ways—only one of which is authentic—
when you come to know the crucial point of how the
same words can have a higher level of meaning, you
can you can come to experience the true meaning of
the profound Dharma.
སེམས་ངོའི་ངང་དུ་རང་བབས་བཞག་ཚེ་ཁ་ཅིག་གིས་གསལ་ཙམ་རིག་ཙམ་སྐྱོང་རྒྱུར་བྱས་ཏེ་ཡིད་ཤེས་
ཀྱི་གསལ་ལོ་སྙམ་པའི་ངང་དུ་འཇོག །ཁ་ཅིག་གིས་སྟོང་ཆམ་མེ་བ་ཤེས་པ་སྟོང་སོང་བ་ལྟ་བུ་ལ་སེམས་
འཛིན་ཀྱང་།
When resting in the essence of mind, some feel that
what is to be maintained is a simple clarity, a simple
awareness, and so they settle in a state of ordinary
mental consciousness, thinking, “This is clarity.” Some
focus their attention on the awareness of an absorbing
sense of emptiness, as though their minds had
‘become’ empty.
འདི་གཉིས་ཀ་ཡིད་ཤེས་ཀྱི་ཆ་གཟུང་འཛིན་ཉམས་ལ་ཞེན་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་གསལ་བ་དང་གསལ་བ་
འཛིན་མཁན་སྟོང་པ་སྟོང་པར་འཛིན་མཁན་གྱི་ཤེས་པ་དྲན་འཛིན་གྱི་རྒྱུད་བྲིང་ངེ་བ་དེའི་བབ་ལ་ལྟས་
ནས་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པའི་རྣམ་ཤེས་ཀྱི་རྟེན་ཕུར་ཕྱུངས་ཏེ་ཇེན་ནེ་ཡེ་རེ་བ་གསལ་སྟོང་མཐའ་དབུས་
བྲལ་བའི་རང་བབ་ཁོ་ཐག་ཆོད་དེ་དྭངས་སེང་ངེ་བ་བྱུང་ན་དེ་ལ་རིག་ངོ་ཞེས་པའི་མིང་འདོགས་ཏེ་
འཛིན་པ་ཅན་གྱི་ཉམས་ཀྱི་ཤུན་པ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་རྗེན་པར་ཤར་བ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལ་སྲིད་
པའི་དྲྭ་བ་གཅོད་པའི་མན་ངག་ཅེས་བྱའོ། །
But, in both cases, there is some clinging to the
dualistic experience of an aspect of ordinary mental
consciousness.

When you find yourself in either of these states, look
into the innate nature (bab) of that subtly fixated
attention—the clarity and the one perceiving the
clarity, the emptiness and the one perceiving the
emptiness—and, by doing so, you will take away the
support for the ordinary consciousness that perceives
things dualistically.

Then, if you can decisively recognize the innate nature
of your own mind in all its nakedness—clear and open,
without any limit or centre—and a state of lucid clarity
arises, that is what is called, ‘the very essence of
rigpa.’ With this, as rigpa sheds the covering layer of
experiences involving clinging, its pure and pristine
wisdom is laid bare.

This was ‘the instruction for cutting through the web
of conditioned existence.’
དེ་བཞིན་ཡིད་དཔྱོད་ཉམས་ཀྱི་སྤུན་པ་སྣ་ཚོགས་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ་འབྲས་སྣེའུ་ལྟ་བུ་ཆོས་ཉིད་རང་
བབས་རང་གསལ་གྱི་སྒོ་ནས་ངོས་ཟིན་པར་བྱའོ། །
The Instruction for Remaining in the Equalness which
is like Space
This is how you should recognize the pure awareness of rigpa
once it is freed from the various layers of ordinary thinking and
experience, like a grain of rice freed from its husk—by settling
naturally and making use of rigpa’s own self-knowing (or selfilluminating)
quality.
རིག་པའི་གཤིས་དེ་ཤེས་པ་ཙམ་གྱིས་མི་ཆོག་པས་དེ་གའི་ངང་དུ་གོམ་པའི་གནས་ཆ་བརྟན་དགོས་པས་ཤེས་
པ་རང་བབ་བཞག་པའི་དྲན་རྒྱུན་མ་ཡེངས་པར་སྐྱོང་བ་གལ་ཆེ།
It is not enough, however, simply to understand the
nature of rigpa; you must be able to remain in that state
with some stability through developing familiarity. And so
it is very important that, without becoming distracted,
you sustain constant mindfulness, so as to continue
resting in an utterly natural state of awareness.
དེ་ལྟར་བསྐྱངས་དུས་རེས་ཅི་ཡིན་མེད་པའི་མི་རྟོག་བླུན་པོ། རེས་ལྷག་མཐོང་གི་དྭངས་ཆ་མ་ཐོན་པའི་མི་
རྟོག་ཟང་ཐལ། རེས་བདེ་ཉམས་ཞེན་པ་ཅན། རེས་བདེ་ཉམས་ཞེན་མེད། རེས་སྣ་ཚོགས་གསལ་ཉམས་
འཛིན་པ་ཅན། རེས་དྭངས་གསལ་རྙོག་མེད་འཛིན་བྲལ། རེས་རྩུབ་ཉམས་མི་སྡུག་པ། རེས་འཇམ་ཉམས་
ཡིད་འོང༌། རེས་རྣམ་རྟོག་ཆེས་འཚུབས་ཆེ་བའི་ཕྱིར་འབྲང་ནས་བསྒོམ་གཏོར་བ། རེས་འཐིབ་དྭངས་མི་
ཕྱེད་པས་རྙོག་པ་ཅན་སོགས་ཐོག་མེད་ནས་གོམས་པའི་རྣམ་རྟོག་དང་ལས་རླུང་གི་རྦ་རླབས་སྣ་ཚོགས་ངེས་
པ་དང་ཚད་བཟུང་མེད་པར་འབྱུང་བ་ནི་ལམ་རིང་པོར་ཞུགས་པས་བདེ་གཟར་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་གནས་མཐོང་བ་
དང་འདྲ་བས་གང་ཤར་ཆེད་འཛིན་མེད་པར་རང་ལམ་བསྐྱངས། ལྷག་པར་མ་གོམས་པའི་དུས་ན་རྣམ་རྟོག་
སྣ་ཚོགས་མེ་ལྟར་འབར་བ་གཡོ་བའི་ཉམས་ཀྱི་དུས་སུ་དེས་མ་སུན་པར་བྱས་ཏེ་སྒྲིམ་ལྷོད་རན་པོས་རྒྱུན་མ་
བཏང་བར་བསྐྱངས་བས་ཐོབ་པ་སོགས་ཀྱི་ཉམས་ཕྱི་མ་དག་རིམ་བཞིན་འབྱུང་ངོ༌། །
When you are maintaining that state, at times you might
experience a vague and dull state with no thoughts,
while at other times you might experience an
unobstructed state (zang thal) with no thoughts that has
the clarity of vipaśyanā. At times, you might experience
states of bliss on which you fixate, while at other times
you might experience states of bliss free of such fixation.

At times, you might have various experiences of clarity
with grasping, while at other times you might experience
a vivid clarity that is unsullied and free of grasping.
At times, you might have unpleasant and disturbing
experiences, while at other times you might have
pleasant and soothing experiences. And at times, you
might experience an extreme turbulence of thoughts
which carries your mind away, causing you to lose your
meditation; while at other times, you might experience
unclear states of mind because of a failure to distinguish
between mental dullness and vivid clarity.

These and other experiences come about unpredictably
and to an extent you can not measure, like various waves
produced by the winds of karma and habitual thoughts,
which you have cultivated throughout beginningless time.

It is as though you are on a long journey, during which
you visit all sorts of different places—some of them
pleasant, some fraught with danger—but whatever
happens, you do not allow it to deter you, and continue
on your own path.

In particular, when you are not yet familiar with this
practice, and you have the experience of ‘movement,’ as
all manner of thoughts stir in your mind, like a blazing
fire, don’t become discouraged.

Maintain the flow of your practice without letting it slip
away, and find the right balance, so that you are neither
too tense nor too relaxed. In this way, the more
advanced meditative experiences, such as
‘attainment,’[1] will occur one after another.
འདི་དུས་སྤྱིར་རིག་པ་དང་མ་རིག་པ། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ། རྣམ་ཤེས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དཔྱད་པར་བླ་མའི་
མན་ངག་གིས་ཉམས་མྱོང་གི་སྟེང་ནས་ངོ་འཕྲོད་པ་གདེང་དུ་བྱས་ནས་སྐྱོང་དུས་ཆུ་མ་བསྒུལ་ན་དྭངས་བ་
ལྟར་རྣམ་ཤེས་རང་སར་བཞག་པས་དེའི་ཆོས་ཉིད་ཡེ་ཤེས་རང་བྱུང་དུ་གསལ་བའི་མན་ངག་གཙོ་བོར་བྱ་
དགོས་ཀྱི་བདག་གི་བསྒོམ་རྒྱུ་འདི་རྣམ་ཤེས་སམ་ཡེ་ཤེས་གང་ཡིན་ཞེས་སྤངས་བླང་གི་དཔྱད་ར་དང་དཔེ་
ཆའི་གོ་རྟོག་གི་འདུ་འཕྲོ་སྤེལ་བར་མི་བྱ་སྟེ་དེས་ཞི་ལྷག་གཉིས་ཀ་ཅུང་ཟད་སྒྲིབ་པར་འགྱུར་རོ། །
At this point, investigate the distinction between the
recognition and nonrecognition of rigpa, between ālaya
and dharmakāya, and between ordinary awareness and
wisdom. Through the master’s pith instructions, and on
the basis of your own personal experience, have
confidence in the direct introduction you receive.

While you are maintaining this, just as water clears by
itself if you do not stir it, your ordinary awareness will
settle in its own nature. So you need to focus mainly on
the instructions which clearly show how the true nature
of this awareness is naturally arising wisdom.

Don’t analyze with a view to adopting one state and
abandoning another, thinking, “What is this that I am
cultivating in meditation? Is it ordinary awareness or
wisdom?” Nor should you entertain all kinds of
speculations based on the understanding you have gained
from books, because doing will only serve to obstruct
both śamatha and vipaśyanā.
རང་བབས་འཇོག་པའི་དྲན་པའི་རྒྱུན་བརྟན་པའི་ཞི་གནས་ཀྱི་གོམས་ཆ་དང་རང་ངོ་རང་གསལ་དུ་ཤེས་པའི་
ལྷག་མཐོང་རང་ཤུགས་ཀྱིས་འབྲེལ་བའི་ཚུལ་དུ་གོམས་པ་བརྟན་པོར་སོང་བས་ན་རང་བབས་ཡེ་གནས་དང་
རང་བཞིན་འོད་གསལ་གྱི་ཞི་ལྷག་ཡེ་ནས་དབྱེར་མེད་ཤེས་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་
དགོངས་པ་འཆར་བར་འགྱུར་རོ། །འདི་ནི་ནམ་མཁའ་ལྟར་མཉམ་པ་ཉིད་ལ་གནས་པའི་མན་ངག་གོ། །
At some point, the aspect of familiarity or śamatha—
which here means settling in an utterly natural way with
stable and continuous mindfulness—and vipaśyanā—
which here means the awareness that knows its own
nature by itself—will merge together automatically.

When this happens, and you gain some stable familiarity
with it, you come to understand how the śamatha and
vipaśyanā that are the primordial stillness of the natural
state and the clear light of your own nature have always
been inseparable, and the naturally arising wisdom that
is the wisdom mind of Dzogpachenpo dawns.

That was the instruction for remaining in the equalness
which is like space.

།དེ་ལྟར་ཡང་དཔལ་ས་རཱ་ཧས། བསམ་དང་བསམ་བྱ་རབ་ཏུ་སྤངས་ནས་སུ། །བསམ་མེད་བུ་ཆུང་ཚུལ་དུ་
གནས་བྱ་ཞིང༌། །ཞེས་བཞག་ཐབས་དང༌། བླ་མའི་གསུང་ལ་བསྒྲིམ་སྟེ་རབ་འབད་ན། །ཞེས་རིག་པ་ངོ་སྤྲོད་
པའི་མན་ངག་དང་ལྡན་པར་བྱས་ན། ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་འབྱུང་བ་ཐེ་ཚོམ་མེད། །ཅེས་གདོད་ནས་རང་གི་
སེམས་དང་ལྷན་ཅིག་སྐྱེས་པ་སེམས་ཀྱི་ཆོས་ཉིད་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་འབྱུང་སྟེ་དེ་ནི་ཆོས་ཀུན་གྱི་
ཆོས་ཉིད་དང་ཐ་དད་མེད་པས་གཉུག་མ་དོན་གྱི་འོད་གསལ་ཡང་ཡིན་ནོ། །
The glorious Saraha said:
Having gone beyond thinker and thinking,
Remain like a young child, free of thoughts,
This is the way to be. He also said:
Focus on the master’s words and apply great effort—
Then, if you have received the master’s instructions
introducing you to your rigpa:
There is no doubt that your inherent nature will arise.

As he says, the naturally arising wisdom that is mind’s
inherent nature, and which has always accompanied your
ordinary mind from time immemorial, will dawn.
This is no different from the inherent nature of
everything, and so it is also called the ‘genuine clear
light of the fundamental nature (nyukma dön gyi ösal).’
དེས་ན་རང་བབས་བཞག་པ་དང་རང་ངོ་ཤེས་པའི་རིག་པའམ་སེམས་ཀྱི་ངོ་བོའམ་ཆོས་ཉིད་བསྐྱངས་ཚུལ་
འདི་གནད་བརྒྱ་གཅིག་འདུས་ཀྱི་མན་ངག་ཡིན། རྒྱུན་དུ་སྐྱོངས་རྒྱུའང་དེ་ཡིན།
Therefore, this approach of resting in a completely
natural state and maintaining the recognition of your
own nature, or rigpa, the very essence of mind, or the
nature of phenomena, is ‘the pith instruction that brings
together a hundred crucial points in one.’ This is also
what you are to maintain continuously.
གོམ་པའི་ཚད་ནི་མཚན་མོའི་འོད་གསལ་གྱིས་འཛིན། ཡང་དག་པའི་ལམ་ཡིན་རྟགས་ནི་དད་པ་སྙིང་རྗེ་ཤེས་
རབ་རང་ཤུགས་ཀྱི་འཕེལ་བས་རྟོགས་བདེ་ཞིང་ཚེགས་ཆུང་བ་ནི་རང་གི་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་ཤེས།
The true measure of your familiarity with this is the
ability to maintain the state of clear light during sleep.
The signs that you are on the right track can be known
through your own experience: your faith, compassion and
wisdom will increase automatically, so that realization
will come easily, and you will experience few difficulties.
ཟབ་ཅིང་མྱུར་བ་ནི་ཤིན་ཏུ་འབད་རྩོལ་ཆེན་པོས་སྒྲུབ་པས་འདིའམ་གཞན་ལ་ཞུགས་པ་རྣམས་དང་རྟོགས་
ཚད་བསྟུན་པས་ངེས་པ་ཡིན་ནོ། །
You can be certain about how profound and swift this
approach is if you compare the realization it brings with
the realization gained only through great effort in other
approaches.
རང་སེམས་འོད་གསལ་བསྒོམ་པས་འབྲས་བུ་ཐོབ་རྒྱུའང་དེའི་སྟེང་གི་རྣམ་རྟོག་དང་དེའི་བག་ཆགས་ཀྱི་སྒྲིབ་
པ་རང་སངས་ཚེ་མཁྱེན་གཉིས་རྩོལ་མེད་དུ་རྒྱས་ནས་གདོད་མའི་གཏན་སྲིད་ཟིན་ཏེ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྱིས་
གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །
As a result of cultivating your mind’s own natural clear
light, the obscurations of ordinary thinking and the habits
it creates will be naturally cleared away (sang), and the
two aspects of omniscient wisdom will effortlessly
unfold (gyé). With this, as you seize the stronghold of
your own primordial nature, the three kāyas will be
spontaneously accomplished.

ཟབ་བོ། གུ་ཧྱ། ས་མ་ཡ། །རབ་ཚེས་མེ་རྟ་ཟླ་ཉ་ཚེས་ ༡༢ ལ་ཐོས་བསམ་ཕལ་ཆེར་མི་བརྩོན་ཀྱང་སེམས་
ངོའི་ཉམས་ལེན་འདོད་པའི་གྲོང་སྔགས་སོགས་ཀྱི་ཆེད་དུ་རྟོགས་ལྡན་རྒན་པོ་ཕལ་གྱི་ཉམས་མྱོང་དམར་ཁྲིད་
ཀྱི་ཆོས་སྐད་གོ་བདེ་བ་དང་བསྟུན་པའི་གདམས་པ་ཟབ་མོ་མི་ཕམ་འཇམ་དཔལ་རྡོ་རྗེས་བཀོད་པ་དགེའོ། །
མངྒ་ལཾ།། །།
Profound! Guhya! Samaya!

This profound instruction was written by Mipham Jampal
Dorje on the twelfth day of the second month, in the
Fire Horse year (1906), for the benefit of village yogis
and others, who, while not able to exert themselves too
much in study and contemplation, still wish to take the
very essence of mind into experience through practice. It
has been set out in language that is easy to understand,
in accordance with the experiential guidance of a great
many old realized masters. Virtue! Mangalam!

The Ganges Mahāmudrā Instructions by Tilopa

In the language of India: Mahāmudrā Upadeśaṃ
In the language of Tibet: Chag-gya Chen-pö Men-ngag (phyag rgya chen po’i man ngag)

Homage to Glorious Coemergence!

1. Wise Nāropa, you have accepted suffering
And endured hardships with devotion to the guru,
So take this to heart, you fortunate one!

2. Mahāmudrā cannot be explained,
Yet in space, what depends on what?
Likewise, your own mind—Mahāmudra—has no supporting ground.
When you relax in an unaltered, natural state, the bonds are released and you are undoubtably freed.

3. When you gaze into the midst of the sky, fixed concepts of “center” and “boundary” will cease.
Likewise, when mind looks at mind,
Thoughts will cease and you see the nature of mind.

4. When mist and clouds disperse into the sky,
They neither go nor remain anywhere.
Likewise, the waves of thoughts arising in the mind
Subside when mind sees itself.

5. As space transcends color and form,
It is changeless and not tinted black or white.
So too, your own mind is beyond color and shape,
Untainted by the light and dark phenomena of good and evil.

6. Just as the brilliant essence of the sun
Is not obscured by the darkness of a thousand eons,
So too, the luminous essence of mind
Cannot be darkened by eons in saṃsāra.

7. Though space may be described as “empty,”
Space itself cannot be expressed in this way.
Likewise, although mind’s nature may be pointed out as “luminous,”
There is no basis for labeling it through any such expression.

8. Thus, the nature of mind is like space;
There is no phenomenon not included in it.

9. Abandon all physical activities and rest at ease.
Be silent and let words be like an echo.
Without a single thought, look at the definitive experience that lies beyond the mind.

10. The body has no essence, just like a hollow bamboo reed.
Mind, like open space, transcends the realm of thought.
Release your mind within this state, neither confining nor allowing it to roam.

11. Mind without a focal point is Mahāmudra.
By habituating yourself to this, you will attain supreme awakening.

12. Proponents of the secret mantra and the pāramitā vehicles,
The vinaya, and the other scriptural authorities
Will not reveal the luminosity of Mahāmudrā
By expounding on their texts and philosophical traditions.

13. Hidden by the rising tide of wants, luminosity cannot be seen.
Observing vows conceptually, you betray the point of actual samaya.
In a mind without engagement and free of wanting anything,
Thoughts arise and subside on their own, like ripples on water.
Neither focused on an object nor abiding anywhere, if you do not wander from the actual truth,
The unimpaired samaya is a light in the darkness.

14. If, free of any wish, you do not dwell in the extremes,
You will see the meaning of the Buddha’s teachings, all without exception.
If you heed this truth, you will be liberated from the prison of saṃsāra.
If you settle in it evenly, the veils of negativity and ignorance will be burnt away.
Thus, it is referred to as “the torch of the teachings.”

15. Foolish people who lack interest in this truth
Are forever being carried off by the torrents of saṃsāra,
And their misery will never end. How sad that they experience the intolerable pains of evil states!
If you want release from these sorrows, rely on a wise guru,
For when his blessings infuse you, your mind will be freed!

16. Kyeho! Because engagement in worldly affairs is a meaningless cause of suffering
And is without essence, look at the essence of the ultimate truth.
Transcending every dualistic notion of perceiver and perceived is the king of views.
Being undistracted is the king of meditation.
Making no deliberate effort is the king of conduct.
Having neither hope nor fear is to realize the fruition.

17. Mind is luminous by nature, devoid of any reference point.
Without a path to tread, you enter the path of the buddhas.
When you become habituated to non-meditation, you will attain unsurpassed awakening.

18. Alas! Look closely at worldly phenomena.
Like dreams and illusions, they cannot last;
Dreams and illusions do not actually exist.
Therefore, develop disenchantment and abandon worldly activities.

19. Having cut through the bonds of attachment and aversion to people and places,
Meditate alone in forests and mountain retreats.
Remain there in a natural state of non-meditation.
When you attain non-attainment, you attain Mahāmudrā.

20. Cut the root of a living tree,
And its hundreds of thousands of branches and leaves will wither.
Likewise, by severing the root of the mind, the foliage of saṃsāra will perish.

21. The darkness of a thousand eons
Is dispelled by the light of a single lamp.
Likewise, the luminous clarity of mind instantly
Dispels the negativities and obscurations amassed over eons.

22. Kyeho! The intellect cannot see the truth that transcends the intellect.
You will not discover the truth beyond action by means of deliberate action.
If you want to attain the truth transcending mind and effort,
Cut through the root of the mind and rest in naked awareness.

23. Allow the water muddied by discursive thoughts to settle naturally.
Without affirming or negating what arises, leave it as it is.
When there is no acceptance or rejection, appearances are liberated into Mahāmudrā.
The unborn ground-of-all is free from the obscuring veils of karmic imprints.
Rest in the unborn essence without discriminating between meditation and post-meditation.
When you recognize appearances as self-projections, the phenomena produced by the conceptual mind will cease to be.

24. Complete release from all extremes is the foremost king of views.
Boundless, deep, and vast is the foremost king of meditation.
Natural and effortless abiding is the foremost king of conduct.
Natural abiding, free of any hope, is the foremost king of fruitions.

25. In the beginning, mind is like a torrent, rushing down a gorge.
In the middle, it flows gently like the River Ganges.
In the end, it’s like a stream returning to the sea—its mother.

26. If those of lesser ability cannot abide in this state,
They should hold the key points of the winds and cast awareness into the essence.
Through various gazes and ways of focusing the mind,
Persevere until you abide in awareness.

27. When you rely on a consort, the wisdom of empty bliss will arise,
So enter into union—the blessing of method and wisdom.
Bring it down slowly, hold it, reverse it, and draw it back up.
Bring it to the places in the body and let it spread throughout.
When you remain free of desire, the wisdom of empty bliss will appear.

28. Like the waxing moon, your life will expand, without graying hair;
You will have a radiant presence and the strength of a lion.
You will swiftly achieve the common attainments and enter the ultimate siddhi.

29. May this essential advice on Mahāmudrā
Dwell within the hearts of fortunate ones!

This is what the Siddha Tilopa said to Nāropa on the banks of the River Ganges. May it be virtuous!